2016
Biologische landbouw en natuurontwikkeling

Färm is een samenwerkingsverband van biologische winkels met een zo duurzaam mogelijk productaanbod, onder meer afkomstig van fair trade, lokale bedrijven en familiebedrijfjes. Maar Färm is meer dan alleen een biologische winkel. Het is een coöperatie van producent tot consument, waardoor de afstand tussen klant en fabrikant wordt verkleind – en zij er zo samen voor zorgen dat het voedsel in onze samenleving relaties versterkt en dat iedereen zichzelf op een zo duurzame en smaakvolle wijze kan voeden.

Welke uitdaging vormde de inspiratie voor uw project?

Onze visie is om mensen weer met elkaar te verbinden door middel van voedsel. We willen voedsel gebruiken om betekenis te geven in de maatschappij, die in de afgelopen jaren de weg een beetje is kwijtgeraakt in de zin dat de agrovoedingsindustrie eerder een financiële industrie is geworden dan een stevige basis voor de menselijke samenleving.

Een winkel is in feite een plek waar we die verbinding kunnen maken. Het is een plaats waar de producten een communicatiemiddel zijn tussen de consument die in zijn handelen ook weer betekenis vindt, en de producent van het product die al zijn expertise en passie aanwendt om er een product van te maken dat met plezier gegeten wordt.

Toen we in 2009 begonnen, waren we ons er van bewust dat mensen die biologische producten eten uitermate begaan zijn met het universum, met impact op het milieu en impact door de mens. Zij vormden ook de inspiratie voor de oprichting van ons bedrijf.

Wat was de innovatie waarmee dit probleem wordt aangepakt?

We hebben commerciële inkoopprocedures met producenten en coöperaties. We wilden deze relaties uitbouwen en van färm een middel maken om veerkrachtige industrieën te bouwen door effectieve samenwerkingen met producenten aan te gaan. Agribio is daar een goed voorbeeld van. Dit is een coöperatie van graanproducenten in Wallonië, die het graan ook zelf malen. Zij maken op de boerderij hun eigen meel. In 2016 hebben we onze krachten gebundeld in een 50/50-coöperatieve bakkerij. Deze coöperatie maakt al het brood dat wij in onze färm-winkels verkopen, maar ook voor andere winkels die dit 100% natuurlijke en biologische brood zonder andere toegevoegde producten dan bloem, water en zout willen verkopen.

Een volgende stap is de oprichting van nieuwe productiesectoren op een manier die meer impact heeft voor vlees, zuivelproducten, graanproducten en tuinbouwproducten.

Welke impact had Triodos Bank op het bedrijf?

Dankzij de samenwerking met Triodos Bank hebben we het aantal verkooppunten kunnen vergroten. Zij financiert al onze aanvragen met enthousiaste ondersteuning. Er is een onderlinge vertrouwensband ontstaan tussen onze twee organisaties. En de associatie tussen färm en Triodos Bank laat ook zien dat duurzaamheid voor ons altijd vooropstaat. Ik zie het dan ook als een echt partnerschap, dat we samen verder versterken.

Welke impact heeft het bedrijf gehad op de sector waarin het actief is?

Het is interessant om te zien dat leveranciers en producenten steeds vaker willen bouwen aan veerkrachtige en duurzame ondernemingen, naarmate ze verder bij ons netwerk betrokken raken. We kunnen veel betere contracten met ze afsluiten. Het gaat ons met name om het ontwikkelen van milieuvriendelijke en maatschappelijk verantwoorde specificaties waarmee de maatschappelijke impact van biologisch en duurzaam voedsel steeds verder wordt vergroot.

Producenten willen niet langer een instrument zijn voor de massaproductie en industrialisering van voedsel; ze willen weer vakmanschap toepassen in de producten zelf en de productie ervan. Het is uitermate opwindend om deze producenten de kans te bieden om hun bedrijf, hun passie en hun waarden verder te ontwikkelen binnen het färm-coöperatief.

Welke impact had het bedrijf op de gemeenschap?

Als een färm-winkel wordt geopend, zijn er twee soorten impact. Ten eerste zijn de lokale klanten blij met een verkooppunt op menselijke schaal waar de band met de winkelier belangrijk is, waar nog medewerkers aanwezig zijn die onze klanten en hun gewoonten kennen. Er wordt als het ware een familieband met de winkelier in ere hersteld.

Wat betreft werknemers ben ik altijd van mening dat iedereen in zijn of haar dagelijkse werk ook op zoek is naar betekenis, onafhankelijk van het werk dat hij of zij doet. En daar ligt een mooie uitdaging. Het is niet altijd makkelijk om de realiteit te verbinden met zinvol werk op een dagelijkse basis, op het land, in de winkel of op kantoor. Het is onze ambitie dat elke dag, elke handeling op het werk gedreven moet zijn door iets sterkers, iets groters, iets dat meer verbinding creëert tussen de verschillende betrokken partijen, of dat nu collega's zijn of producenten die uiteindelijk partners worden.

Ons doel is om via de färm-coöperatie weer aansluiting te vinden in de maatschappij, dankzij voedsel als basis van ons gehele systeem.

Hoe deelt Triodos Bank de visie achter het project?

Een interessant onderdeel en gemeenschappelijk kenmerk van Triodos Bank en färm is de keuze van producten. Färm kiest haar producten en producenten met een zelfde zorgvuldigheid als waarmee Triodos kiest in wie zij belegt of wie zij financiert. We werken niet zomaar met iedereen samen en verkopen niet zomaar elk willekeurig product. Dat is een voorbeeld van een gemeenschappelijk kenmerk van onze twee organisaties.

Om ervoor te zorgen dat de producten die we in de färm-winkels verkopen zo doordacht mogelijk zijn en optimaal gericht op de markt, hebben we een merkencommissie opgesteld. Hieraan kunnen alle werknemers deelnemen om producten en merken voor het färm-assortiment te kiezen. De producten voldoen aan een uiterst strategische reeks vereisten die zijn vastgelegd in ons productcharter en waarmee onze waarden worden omgezet naar de werkelijkheid. Het gaat dan om vereisten zoals fair trade, biologisch, lokale producten, directe producten, bedrijfsgrootte, of een product afkomstig is van een familiebedrijf of niet, enzovoorts. Al deze vereisten zien we terug in de merken die door de werknemers voor de färm-winkels worden aangedragen in een participatieve en eerlijke procedure.