Risicomanagement

in duizenden euro’s

Risico governance

Om de risico’s die de bank loopt te beheren, hanteert en onderhoudt Triodos Bank een stelsel van systemen, procedures, limieten, rapportages en controles. De structuur en organisatie van de bedrijfsprocessen zijn ingericht conform de geldende wet- en regelgeving voor financiële instellingen en de duurzame doelstelling van Triodos Bank. De risico’s binnen de Groep worden beheerd op basis van het “three lines of defence”-model. De vestigingen, business units en afdelingen moeten hun eigen risico’s beheren (eerste line of defence). Groeps- en lokale risicomanagers (tweede line of defence) ondersteunen en adviseren de vestigingen, business units en afdelingen bij de integratie van deze processen in de organisatie. Ten slotte beoordeelt de Interne Audit van de Groep (derde line of defence) periodiek het ontwerp en de effectiviteit van de interne processen en controles.

Risico governance (organigram)

Risico’s worden bewaakt door verschillende afdelingen en commissies op groepsniveau. Risicomanagement omvat verschillende risicodisciplines. Deze diverse risicodisciplines worden gecoördineerd door het hoofd van de afdeling Risicomanagement van de Groep. Deze rapporteert rechtstreeks aan de Chief Financial Officer, die binnen de Directie van Triodos Bank verantwoordelijk is voor het risicomanagement. De voornaamste taak van de afdeling Risicomanagement is het ondersteunen van Triodos Bank bij het zichtbaar maken, beoordelen, verminderen en bewaken van haar risico’s. Voorts houdt de afdeling Risicomanagement zich bezig met het analyseren van risico’s, het voorbereiden van beleidslijnen en richtlijnen, en het coördineren van het beheer van de diverse risico’s die Triodos Bank loopt.

Een andere verantwoordelijkheid van het hoofd van de afdeling Risicomanagement van de Groep betreft het waarborgen van de samenhang van het risicobeleid die de business units en afdelingen voeren. Binnen dit kader vindt de integratie van de individuele benadering van de verschillende risicocategorieën en de coördinatie van het beheer van alle financiële en niet-financiële risico’s die Triodos Bank loopt, plaats. Tevens wordt hier de professionele kennis op een aantal gebieden op de juiste wijze bewaakt.

Er zijn bij alle business units van Triodos Bank lokale risicomanagers benoemd die er voor zorgen dat het algemene risicokader eenduidig binnen de onderneming is ingevoerd.

Regels voor het risicomanagement worden goedgekeurd door de Directie van Triodos Bank op advies van de verantwoordelijke risicomanager.

De Directie heeft de verantwoordelijkheid voor de advisering als volgt neergelegd:

  • balansbeheer en daaraan gerelateerde risico’s bij het Asset and Liability Committee (Alco). Het Alco komt elke maand bijeen.
  • goedkeuringen voor grote kredieten en tegenpartijen concentratierisico bij de Kredietcommissie van de Directie (de “EBCC”). De EBCC komt elke week bijeen.

De Audit and Risk Committee van de Raad van Commissarissen oefent toezicht uit op het risicomanagement van Triodos Bank.

Voorschriften van regelgevende instanties

Triodos Bank heeft het kapitaalraamwerk van het Bazel Comité voor Bankentoezicht geïmplementeerd en rapporteert op basis van de vereisten van Bazel II. Pijler 1 van Bazel II kent verschillende benaderingen voor de kapitaalberekeningen ten aanzien van krediet-, operationele en marktrisico’s. Triodos Bank heeft, gezien haar omvang en ontwikkelingsfase, momenteel gekozen om de minder geavanceerde methoden van Pijler I van Bazel II te implementeren. Voor de berekening van kredietrisico en marktrisico wordt gebruik gemaakt van de Standard Approach om kapitaal aan deze risico’s toe te kennen. Voor de berekening van de kapitaaleisen voor operationeel risico wordt gewerkt met de Basic Indicator Approach. De door Triodos Bank gekozen opties doen niet af aan de inspanning die zij levert om haar interne risicobeheersystemen te blijven versterken en verfijnen op basis van modernere kapitaalberekeningsmethoden.

Triodos Bank heeft, als onderdeel van Pijler II van Bazel II, een intern kapitaalbeleid volgens het Internal Capital Adequacy Assessment Process (ICAAP) geïmplementeerd. Uit het ICAAP blijkt de strategie van Triodos Bank voor het aanhouden van voldoende kapitaal. Ook wordt het ICAAP gebruikt door De Nederlandsche Bank voor de beoordeling als onderdeel van vereisten van Pijler II.

Het ICAAP is gebaseerd op het risico dat Triodos Bank bereid is te nemen om haar strategische doelstellingen te realiseren, de zogenaamde risicobereidheid. De risicobereidheid geeft het maximale risico aan dat Triodos Bank bij de uitvoering van haar bedrijfsstrategie aanvaardbaar vindt, teneinde zich te beschermen tegen gebeurtenissen die een nadelig effect kunnen hebben op de winstgevendheid, het aansprakelijk vermogen en de koers van certificaten van aandelen.

Pijler III van Bazel II betreft het publiceren van solvabiliteitsrisico’s. Het doel ervan is om aan stakeholders gegevens over de solvabiliteit en het daarmee samenhangende risicoprofiel van de instelling ter beschikking te stellen. Deze gegevens worden conform de wet en regelgeving in dit jaarverslag gepubliceerd waar dit wenselijk of nodig is.

In de Code Banken staat expliciet dat de Directie verantwoordelijk is voor het vaststellen, uitvoeren, monitoren en waar nodig bijstellen van het algehele risicomanagementraamwerk van Triodos Bank. Triodos Bank heeft de in deze Code uiteengezette aanbevelingen geïmplementeerd.

In diezelfde code wordt aanbevolen een risicocommissie in te stellen als subcommissie van de Raad van Commissarissen. Triodos Bank heeft ervoor gekozen om deze taak toe te delen aan de Auditcommissie, die is hernoemd tot Audit- and Risk Committee (SB A&RC). Deze commissie is opgezet en komt vier keer per jaar bijeen. De Directie verstrekt een integraal risicorapport aan de SB A&RC om de leden van de commissie in staat te stellen hun toezichthoudende verantwoordelijkheden inzake het risicoprofiel van de bank, inclusief de kapitaalallocatie en gevolgen voor de liquiditeit, adequaat uit te oefenen. Een nieuw product goedkeuringsproces, dat alle nieuwe producten en markten toetst aan de risicobereidheid van Triodos Bank en de zorgplicht jegens haar klanten, is goedgekeurd en zal in het eerste kwartaal 2011 in werking gesteld worden. Er is een levenslang onderwijsprogramma voor leden van de Directie en de Raad van Commissarissen opgezet en geïmplementeerd.

Kapitaalbeheer

De doelstelling van kapitaalbeheer is het waarborgen dat er voldoende kapitaal beschikbaar is om aan de kapitaalbehoeften van Triodos Bank te voldoen, met het oog op haar bedrijfsstrategie. Triodos werkt met een kapitaalplanning voor drie achtereenvolgende jaren. Het Asset and Liability Committee ziet erop toe dat er voldoende kapitaal aanwezig is en adviseert de Directie over de toereikendheid van het kapitaal. Het Asset and Liability Committee beoordeelt maandelijks of het beschikbare kapitaal toereikend is om huidige en toekomstige activiteiten te ondersteunen. In 2010 was het beschikbare kapitaal altijd toereikend. Medio 2010 is er nieuw aandelenkapitaal van EUR 34.382 uitgegeven ter ondersteuning van verdere groei.

Bedrijfsstrategie, risicobereidheid en kapitaalplanning vormen de basis van het proces voor:

  • Kapitaalmeting (ICAAP): het meten van risico’s, resulterend in een schatting van de vraag naar kapitaal;
  • Kapitaalreserve en stresstests: het beheer van het aanbod van en de vraag naar kapitaal;
  • Kapitaalallocatie: de allocatie van kapitaal aan de verschillende vestigingen, business units en afdelingen.

Kapitaalmeting

Het kapitaal dat binnen Triodos Bank wordt gemeten betreft zowel de externe eisen in lijn met de resultaten van Pijler I onder Bazel II als de interne vraag naar kapitaal in lijn met de resultaten van Pijler II onder Bazel II.

De resultaten van Pijler I en Pijler II vormen samen het Economisch Kapitaal, dat de behoefte aan kapitaal van Triodos Bank om het risico van haar bedrijfsactiviteiten te dekken weerspiegelt. Derhalve ondersteunt het Economisch Kapitaal de zakelijke besluitvorming op alle niveaus binnen bankorganisaties. Het Economisch Kapitaal 2010 wordt bepaald door de volgende risico’s:

  • Kredietrisico (tegenpartij- en concentratierisico)
  • Operationeel risico
  • Marktrisico (vreemde valuta- en renterisico)

Voor niet-meetbare risico’s wordt een buffer bovenop het Economisch Kapitaal aangehouden. De Nederlandsche Bank kan naar aanleiding van haar toezicht- en evaluatieproces (SREP) van Triodos Bank verlangen dat zij naast deze uitkomst extra kapitaal aanhoudt.

Voor nadere berekeningen zie het hoofdstuk Solvabiliteit in deze jaarstukken.

Kapitaalreserve en stresstests

Capital Contingency [Kapitaalreserve] is in het leven geroepen om te waarborgen dat Triodos Bank voldoende kapitaal aanhoudt zodat zij ook in stresssituaties aan de kapitaaleisen van regelgevende instanties kan voldoen. Er wordt een Capital Contingency Plan opgezet voor Triodos Groep indien een kapitaalcrisis wordt voorzien. In dit Capital Contingency Plan zijn de acties en activiteiten uiteengezet om de kortetermijn kapitaalpositie in stressvolle omstandigheden te versterken. Tweemaal per jaar wordt de kapitaalpositie aan een stresstest onderworpen op basis van een aantal scenario’s.

Kapitaalallocatie

Het totaal aansprakelijk vermogen (eigen vermogen en achtergestelde leningen) wordt aan de business units toegewezen in verhouding tot hun aandeel in het economisch kapitaal, op basis van hun risicoprofiel.

Grafiekgenerator – Maak uw eigen grafieken (teaser)

Grafiekgenerator

Eenvoudig samengevatte feiten en cijfers die u kunt samenstellen en downloaden.

Maak uw eigen grafieken

Impact – Welk verschil heeft Triodos gemaakt in 2010? (teaser)